Đoán xem hãng game Nhật sợ gì đến mức hủy luôn bản demo
Hơn 25.000 người đã bấm lưu game trên Steam, ngày phát bản chơi thử miễn phí đã chốt là thứ Hai 19/10, vậy mà chỉ ba ngày trước đó, hãng game Nhật Alliance Arts đăng thông báo xin lỗi và hủy luôn. Lý do không nằm ở lỗi game, cũng không phải trễ hẹn vì làm chưa xong. Hãng sợ một thứ mà mấy năm trước nghe như chuyện viễn tưởng: game của mình bị người khác chép lại bằng AI rồi tung ra bán trước cả ngày bản gốc lên kệ.
Game đó tên Drunken Goddess Reflux. Nghe tên đã thấy có mùi rượu, và đúng là vậy thật.
Drunken Goddess Reflux là game gì mà được hóng dữ vậy?
Nói gọn cho dễ hình dung: bạn ngồi đối diện một cô quỷ tóc hồng, có sừng, trong một quán rượu tối om, và hai bên chơi trò cò quay Nga bằng mấy ly rượu nhỏ. PC Gamer mô tả cô nàng là kiểu “yêu bạn nhưng cũng hơi muốn giết bạn”, và mục tiêu của người chơi là chuốc cô say tới mức nôn ra luôn linh hồn. Trang Steam của game ghi đúng một câu rất đời: nôn hoặc bị nôn lên người, để giành lấy linh hồn.
Điểm làm game này khác người là luật chơi càng lúc càng loạn. Bạn uống càng nhiều thì luật càng méo, theo PC Gamer là “kỳ quặc và hoang dại hơn”. GameSpot còn đùa rằng đây là trò chơi của cả hai kiểu “shot”, một là ly rượu, hai là phát súng, và say càng nhiều thì cơ hội thoát cơn “đau đầu bằng chì” lại càng cao.
Game do Alliance Arts làm cùng nhóm WHO YOU, ra mắt ngày 8/12 trên PC. Giá Alliance Arts công bố trên X là 4,99 đô, tính theo giá bán đô la của Vietcombank sáng nay thì khoảng 130 nghìn đồng, rẻ hơn một bữa lẩu. GameSpot cho biết game đang nằm trong top 100 tựa game được thêm vào danh sách mong muốn nhiều nhất trên Steam. Với một game độc lập nhỏ, đó là con số đáng để mơ.
Ba ngày trước giờ G, hãng rút lại bản chơi thử
Bản chơi thử này vốn được tính phát ra đúng dịp Steam Next Fest, đợt hội chợ game sắp ra mắt kéo dài từ 19 đến 26/10. Đây là tuần mà hàng ngàn game nhỏ tranh nhau cho người chơi thử miễn phí để kiếm thêm người theo dõi. Bỏ lỡ dịp này, với một game độc lập, gần như là tự cắt bớt một cơ hội quảng bá lớn.
Vậy mà ngày 16/10, Alliance Arts vẫn quyết. Trong thông báo trên trang chủ và trên X, hãng viết: “Chúng tôi thành thật xin lỗi vì báo gấp tới những ai đang mong chờ”. Hãng đưa ra hai lý do.
Lý do thứ nhất khá thực tế. Ban đầu hãng định phát bản chơi thử kèm vài giới hạn về chuyện đăng video và phát trực tiếp cảnh chơi, nhưng rồi nhận ra với đội ngũ hiện tại thì không quản nổi mấy giới hạn đó.
Lý do thứ hai mới là thứ làm cả cộng đồng game bàn tán. Hãng lo rằng từ nội dung bản chơi thử, người khác có thể dùng AI hoặc công cụ khác để nhanh chóng làm ra những game bắt chước hay sao chép cách trình bày và lối chơi, rồi tung ra trước khi game gốc ra mắt.
Không phát đại trà, chỉ cho chơi theo kiểu bốc thăm
Hãng không đóng cửa hoàn toàn. Thay vì ai cũng tải được, Alliance Arts mở các buổi chơi thử trực tuyến kín trên Discord, tức một kiểu nhóm chat cộng đồng của dân chơi game. Người muốn chơi phải đăng ký, đọc và đồng ý trước với luật tham gia cùng luật đăng video, sau đó hãng bốc thăm chọn người. Ai trúng mới được chơi, chơi xong thì góp ý ngay trong nhóm.
Nghe thì lo xa, nhưng chuyện bị nhái đã xảy ra thật
Nếu là một năm trước, chắc nhiều người sẽ cười hãng này lo xa. Bây giờ thì khó cười. GameSpot nhắc vụ game Needle in a Haystack: game được công bố hồi tháng 8, đoạn clip tìm cây kim trong đống rơm vừa nổi trên mạng thì chẳng bao lâu sau, Steam đã lác đác mấy game na ná chủ đề y chang, ra liền nhau trong vòng vài tuần. PC Gamer kể một trường hợp còn nhanh hơn: hồi tháng 3, một nữ lập trình viên vừa khoe bản thử nghiệm game lên mạng thì chỉ trong 5 tiếng đã có bản nhái.
Thứ khiến mọi chuyện tăng tốc là cái mà dân trong nghề gọi là “vibe coding”, nói nôm na là ra lệnh bằng lời cho AI tự viết code, người làm không cần rành lập trình. Theo Kotaku, từ khi bản cập nhật Claude Opus 5.5 ra mắt cuối tháng 9, việc mổ xẻ một game có sẵn rồi dựng lại thành bản chạy trên trình duyệt nhanh tới mức đáng sợ. GameSpot cũng nhận xét chẳng khó để hình dung có người lấy bản chơi thử làm nguyên liệu, tạo ra một bản sao gần y hệt rồi đem lên Steam bán.
Luke Dicken, cựu trưởng bộ phận AI của Take-Two (công ty mẹ của hãng làm GTA), nói với Kotaku rằng làn sóng mổ game rồi dựng lại này “chắc chắn là thứ mà các nhà phát triển và nhà phát hành cần nhìn nhận nghiêm túc”. Còn Polygon nói thẳng nỗi sợ lớn nhất: nếu bị nhái, bản nhái hoàn toàn có thể ra mắt trước, và game gốc lên kệ sau có khi bị ảnh hưởng ngay từ ngày đầu bán.
Góc hóng: khi khoe game sớm thành con dao hai lưỡi
Tụi mình thấy chuyện này buồn cười mà cũng hơi buồn. Cả chục năm nay, lời khuyên quen thuộc cho game nhỏ là khoe sớm, cho chơi thử sớm, gom cộng đồng sớm. PC Gamer cũng nhận xét đó là một trong những cách tốt nhất để game có cơ hội sống trong một thị trường đông nghẹt. Giờ thì cũng chính việc khoe sớm lại có thể biến thành đưa bài cho người khác chép.
Nói công bằng, quyết định của Alliance Arts có cái giá của nó. Người chơi đang háo hức thì bị hụt, còn game thì mất một tuần lễ hội mà đáng ra có thể kéo thêm cả đống người theo dõi. Nhưng đặt mình vào chỗ một đội nhỏ, bỏ bao nhiêu công sức vẽ từng khung hình cô quỷ tóc hồng, rồi một sáng thức dậy thấy trên Steam có con game giống mình tám phần, bán rẻ hơn, ra sớm hơn, thì chắc ai cũng muốn khóa cửa kỹ một chút.
Có một chi tiết vui trên X: sau khi đọc thêm tin về làn sóng game bị nhái, một người dùng bình luận rằng chuyện Drunken Goddess Reflux không chịu phát bản chơi thử công khai giờ nghe không còn ngớ ngẩn nữa. Câu đó cho thấy lúc đầu cũng có người thấy hãng làm quá, rồi tin tức mỗi ngày lại kéo họ về phía hãng.
Trên Yêu Huế tụi mình từng kể vụ game samurai bị gỡ vì nghi dùng AI vẽ hỏng ngón tay. Lần đó AI bị trách vì làm game xấu đi. Lần này thì nỗi sợ ngược lại: AI chép quá nhanh và quá giống. Nếu bạn là nhà làm game, bạn sẽ liều phát bản chơi thử cho cả thế giới hay chọn cách bốc thăm như Alliance Arts?
Hóng tiếp trên Yêu Huế
- Thêm chuyện tiền và công nghệ đang được hóng
- Samurai mọc thêm ngón tay, mặt dính mũ giáp: Sega gỡ game
- Tuyên bố nói không với AI, MV mới bị fan đếm từng ngón tay
- Nhóm nhạc AI vừa ra MV, fan chỉ chờ đúng một điều
Nguồn tham khảo
- Alliance Arts: thông báo thay đổi kế hoạch phát bản chơi thử Drunken Goddess Reflux
- Bài đăng của Alliance Arts trên X
- Trang Steam của Drunken Goddess Reflux
- Polygon: hãng hủy demo Steam Next Fest vì lo bị AI nhái
- GameSpot: game cò quay Nga anime sợ bị AI chép ý tưởng
- PC Gamer: hãng hủy demo công khai vì sợ bị nhái bằng AI
- Kotaku: phỏng vấn về làn sóng vibe coding trong ngành game
