Sợ là cục đá sơn vàng, hóa ra “củ khoai” gần 3 tỷ đồng
Một ông thợ dò vàng nghiệp dư ở Úc cầm máy dò kim loại đi suốt mấy ngày trên đất đỏ vùng hẻo lánh, rồi lôi lên một cục vàng nặng hơn 1,2kg, to cỡ củ khoai tây. Ông đặt tên nó luôn là “Tibooburra Spud”, nghĩa là củ khoai Tibooburra. Theo ABC News, cục vàng này đáng khoảng 150.000 đến 160.000 đô Úc, quy ra gần 3 tỷ đồng.
Cái buồn cười là ông suýt bước qua nó. Máy kêu rất nhỏ, nhỏ đến mức ông chẳng mong gì. Và khi thấy màu vàng dưới hố, điều đầu tiên ông lo là… lỡ đâu đây chỉ là cục đá ai đó sơn vàng chơi.

Cục vàng nằm cách mặt đất chừng 10 phân
Chuyện xảy ra hồi giữa tháng 10 ở trạm Mount Stuart, gần thị trấn Tibooburra, góc tây bắc bang New South Wales. Ở Úc, “station” là kiểu trang trại chăn nuôi rộng mênh mông, và Mount Stuart là một trong những nơi cho người ta trả phí vào dò vàng. ABC kể ông thợ đã đào ở đó mấy ngày liền, và hôm ấy đang tính thu dọn về thì máy dò kim loại bắt được tín hiệu.
Nghề dò vàng nghe thì lãng mạn, làm rồi mới biết. Ông kể với ABC: “Đào lên toàn rác, đầu đạn chì, đinh của mấy ông thợ mỏ ngày xưa, móng ngựa, đủ thứ.” Nói nôm na, cứ mười lần máy kêu thì chín lần rưỡi là phế liệu. Vậy nên một tiếng kêu yếu ớt lúc chiều tà không phải thứ khiến người ta hồi hộp.
Ông bảo tín hiệu không to so với kích thước của nó, nhưng đào xuống khoảng 100 milimét thì máy bắt đầu “rít lên”. Rồi chỉ một hai lần cào đất, ông thấy “một chấm vàng sáng ngay giữa hố”. Nghĩa là thứ đáng giá gần 3 tỷ đồng nằm dưới đất chưa tới một gang tay, và suốt bao năm chưa ai cào trúng.
Đoạn video khiến người xem cười theo
Ông thợ quay lại toàn bộ cảnh đào, và video này được tiệm Broken Hill Prospecting Supplies gửi cho ABC. News.com.au thuật lại cảnh cục vàng rơi vào lòng bàn tay, ông cười rồi kêu lên đại ý “Nhìn kìa, tôi không tin nổi”, sau đó tự nhắc mình một câu kiểu “người ta nói rồi, cứ kiên trì”, kèm một từ chửi thề rất Úc. Mình đoán ai đào được củ khoai giá gần 3 tỷ chắc cũng khó giữ được lời lẽ nhã nhặn.
Báo PerthNow tả cảnh trong video: từ mấy nhát cào đất đầu tiên đến lúc ông nhấc cục vàng lên, xoay qua xoay lại cho thấy hình dạng xù xì.
Gần 3 tỷ đồng, có khi còn hơn
Đừng tưởng cả cục là vàng ròng. Cục này nặng 1.218 gram, lẫn những đốm thạch anh trắng. Kiểm tra cho thấy phần vàng bên trong khoảng 940 gram. ABC tính theo giá vàng giao ngay thì nó đáng 150.000 đến 160.000 đô Úc. Với tỷ giá bán của Vietcombank ngày 28/10/2026 là 18.421 đồng một đô Úc, con số đó vào khoảng 2,76 đến 2,95 tỷ đồng.
Đó mới là giá nấu chảy. Ông thợ không định nấu. Ông muốn bán cho nhà sưu tầm, và theo ông thì giá có thể lên tới 200.000 đô Úc, cỡ 3,7 tỷ đồng.

Vì sao nhà sưu tầm chịu trả hơn giá vàng?
Nghe thì vô lý nhưng có thật. Vàng miếng thì cục nào cũng như cục nào, còn cục vàng tự nhiên còn nguyên hình thì mỗi cục một kiểu, có tên, có câu chuyện, có cả video lúc đào lên. Người chơi đồ hiếm trả thêm cho chính mấy thứ đó. Ông Greg Spangler, chủ tiệm đồ dò vàng ở Broken Hill, nói với news.com.au rằng vì cục này còn nguyên vẹn và hiếm, sẽ có người sẵn sàng trả mức 200.000 đô.
Nói cách khác, nấu nó ra thì được một khoản. Giữ nguyên để kể chuyện thì được thêm gần một tỷ nữa. Củ khoai này đắt nhờ cái tên chứ không riêng gì vàng.
Câu lạc bộ một ký, ít ai vào được
Ông Spangler kể với ABC là hơn 20 năm bán đồ dò vàng ở Broken Hill, ông mới thấy thêm đúng một người khác đào được cục vàng nặng trên một ký. Thường thì dân dò vàng chỉ nhặt được vảy vàng hoặc mấy cục nhỏ vài ounce (một ounce khoảng 31 gram).
Ông còn đùa rằng dân trong nghề có một câu lạc bộ tưởng tượng tên “Ounce Club”, ai từng nhặt được cục cỡ một ounce là vào. Còn “Kilo Club” thì ít người có tên. Ông cũng nói với news.com.au rằng có thể đã có người tìm được cục lớn khác nhưng “giữ kín cho riêng mình”. Dân dò vàng vốn vậy, trúng lớn thì im lặng là vàng, theo đúng nghĩa đen.
Ông thợ lần này cũng giấu tên. ABC chỉ ghi ông là dân dò vàng nghiệp dư vùng Broken Hill, đi dò nhiều năm và quen cảnh về tay không. Ông Spangler nói với news.com.au rằng anh ấy công khai chuyện này một phần vì muốn quảng bá cho Tibooburra, cho người ta biết ở đó vẫn còn vàng cục to.
Giá vàng cao, người đi dò cũng đông lên
Theo ABC, giá vàng năm nay từng lên đỉnh hồi tháng 1, sau đó hạ bớt nhưng vẫn ở mức cao. Ông Spangler thấy vì vậy mà ngày càng nhiều người tìm đến thú vui này. Ngoài chuyện có cơ hội nhét thêm một khoản vào quỹ hưu trí, ông bảo đi dò vàng còn được vận động, hít khí trời và yên tĩnh. “Sáng ra bạn là người đầu tiên thấy mặt trời mọc, rất bình yên”, ông nói.
Tibooburra có lịch sử đào vàng từ cuối những năm 1880, và giờ vẫn là điểm hút du khách mê dò vàng. Ông Spangler tin vàng ở đó còn nhiều, vì cứ mỗi trận mưa xói đất là lại có người nhặt được vàng ở chỗ trước đây chẳng ai thấy gì.
Đừng vội bỏ việc đi đào vàng
Ông Spangler cũng dội một gáo nước nhẹ. Tibooburra cách Broken Hill hơn 300 km, mùa hè sắp tới nhiệt độ dễ vượt 40 độ C, nên phải tìm hiểu và chuẩn bị kỹ trước khi đi. Ông nói với news.com.au rằng muốn kiếm được cục lớn thường cần đồ nghề loại tốt. Theo ông, cục vàng này lộ diện một phần vì người tìm thấy đã tìm hiểu kỹ và đi vào chỗ có lẽ chưa ai dò tới.
Lời khuyên duy nhất của người trúng vàng thì ngắn gọn hơn nhiều: “Cứ đi tiếp, cứ quét máy, cứ đào mọi chỗ máy kêu.”
Góc hóng: ai cũng thấy củ khoai, ít ai thấy mấy cái móng ngựa
Nhìn lại thì chuyện này dễ khiến người ta nghĩ đi dò vàng là một kiểu xổ số có thêm phần đi bộ. Có điều, bản thân ông thợ đã nói rõ phần lớn thời gian là đào lên đầu đạn, đinh rỉ và móng ngựa. Cục vàng xuất hiện sau nhiều năm dò và mấy ngày đào liền ở một chỗ, chứ không phải ngày đầu cầm máy.
Cái đáng nói là ông suýt bỏ qua tiếng kêu yếu nhất trong ngày. Người trong nghề mới hiểu cảm giác chán nản khi máy kêu cả trăm lần đều ra sắt vụn. Ông vẫn cúi xuống đào thêm một lần nữa, và lần đó đáng giá gần 3 tỷ đồng. Tụi mình nghĩ cái may ở đây là thật, nhưng nó rơi vào đúng người còn chịu khó cào đất lúc sắp về.
Mấy chuyện đổi đời vì vàng hay vì món đồ cũ không phải hiếm. Hồi trước có chàng trai đãi vàng ở Mỹ để làm nhẫn cầu hôn, hay bộ thẻ Pokémon nằm quên trên gác xép rồi bán được hàng chục tỷ đồng. Điểm chung là người ta chỉ thấy cái kết, ít ai thấy đống rác đào lên trước đó.
Còn bạn, nếu được cho một cái máy dò kim loại và một tuần ở vùng đất đỏ 40 độ, bạn có đi không? Và nếu đào được củ khoai vàng, bạn bán cho tiệm vàng lấy tiền ngay hay chờ nhà sưu tầm trả thêm gần một tỷ?
Hóng tiếp trên Yêu Huế
- Chàng trai tự đãi vàng làm nhẫn cầu hôn
- Bộ thẻ Pokémon trên gác xép bán gần 55 tỷ đồng
- Thêm chuyện lạ đang hot
