Một động tác của John Cena khiến buổi phỏng vấn dừng sớm
Chuyện ứng viên deepfake đi phỏng vấn online, theo lời một nhà tuyển dụng ở Mỹ, vừa xảy ra thật. Người ngồi bên kia màn hình trả lời suốt cả buổi, mặt mũi thoạt nhìn vẫn bình thường, cho tới khi được nhờ làm đúng một động tác: đưa bàn tay ngang qua mặt, kiểu “You Can’t See Me” của John Cena. Người kia giơ tay lên thật, nhưng đặt sát bên má, nhất định không cho bàn tay đi qua trước mặt. Nhờ lại lần nữa, vẫn vậy.
Người kể lại chuyện này là anh Jason, sống ở bang Michigan (Mỹ), tài khoản @loktar00 trên X. Ngày 16/10, anh đăng đoạn video dài chưa tới một phút, mở đầu bằng câu “Chuyện khó tin nhất vừa xảy ra với tôi trong buổi phỏng vấn hôm qua. Tôi vừa phỏng vấn ứng viên deepfake đầu tiên”. Tới lúc tụi mình kiểm tra, bài đăng đã có gần nửa triệu lượt xem.
Cặp kính có thêm một cái viền ma
Nói nôm na cho dễ hình dung, deepfake là dùng AI để biến mặt hoặc giọng một người thành của người khác. Bản “chạy trực tiếp” của nó là bộ lọc khuôn mặt (filter) phủ lên hình ảnh webcam trong lúc bạn đang nói chuyện, giống mấy cái filter làm đẹp trên điện thoại nhưng chơi lớn hơn nhiều.
Theo lời Jason, chính đồng nghiệp của anh là người phát hiện ra trước. Cặp kính của ứng viên trông sai sai, có thêm một cái viền kính thứ hai mờ mờ như bóng ma, cứ bị kéo lệt xệt qua hai bên má. Trong video, Jason chiếu chậm đoạn này cho người xem tự soi, và khi đã thấy thì khó mà không thấy lại.
Anh còn kể, ứng viên trông hơi khác so với ảnh trên LinkedIn (trang hồ sơ nghề nghiệp) và GitHub (nơi lập trình viên lưu code) của chính người này. Anh không đăng link hai trang đó lên mạng, và cũng không nêu danh tính ứng viên.
“Như John Cena hồi xưa ấy”
Nghi thì phải thử. Jason dừng câu chuyện đang dở và hỏi rất lịch sự: “Anh giúp tôi một việc nhanh được không? Anh đưa tay ra trước mặt được không, giống như tôi đang làm đây. Như John Cena hồi xưa, You can’t see me”.
Ai từng xem đấu vật Mỹ chắc nhớ động tác này. John Cena xòe bàn tay, đưa ngang trước mặt như muốn nói “anh không thấy tôi đâu”. Trớ trêu là câu thần chú “không thấy tôi” lần này lại được dùng để nhìn cho rõ một người.
Mẹo nằm ở chỗ bộ lọc phải vẽ đè lên khuôn mặt ngay trong lúc gọi video. Khi có vật che ngang, như một bàn tay chẳng hạn, nó dễ chạy sai và làm lộ chỗ bất thường. Phụ đề trong video của Jason ghi luôn: bộ lọc khuôn mặt sẽ trục trặc khi bàn tay che mặt.
Kết quả thì như bạn thấy trong clip. Ứng viên giơ tay lên, nhưng để bàn tay ngay sát cạnh mặt, cứ lơ lửng bên má mà không chịu trượt qua. Jason nhắc lại “không, ngay trước mặt anh cơ”, người kia vẫn không làm. Anh chốt luôn: “Chúng ta sẽ kết thúc buổi phỏng vấn”. Trước khi chào “hẹn gặp lại”, anh còn tặng thêm một câu góp ý nghe rất phũ: “Anh phải chỉnh cái filter tốt hơn chút nữa”.
Dân mạng đòi bêu tên, người khác kể chuyện còn lạ hơn
Dưới bài đăng, nhiều người giục Jason công khai tài khoản ứng viên. NDTV trích một bình luận: “Sao phải bảo vệ quyền riêng tư của kẻ lừa đảo? Thông tin của họ cũng có khi là giả”. Jason vẫn giữ quyết định không đăng link.
Một bình luận khác khiến tụi mình đọc mà hơi rợn. Người này kể từng nhận rất nhiều email xin mượn hồ sơ GitHub và hình ảnh của họ để đi xin việc, đổi lại được chia khoảng một nửa tiền lương. Lại có người nói đây là video thứ hai họ thấy mẹo “You Can’t See Me” được dùng để bắt filter, nghĩa là John Cena vô tình thành chuyên gia kiểm tra danh tính của giới tuyển dụng.
Ở một bình luận trả lời khác, Jason kể nhóm anh chỉ có hai lập trình viên, vừa phải làm sản phẩm vừa không còn mấy thời gian để phỏng vấn. Anh viết “3.000 hồ sơ thì có AI phụ cũng khó mà đọc hết”, và cho biết những ứng viên tốt nhất tới giờ đều đến qua người quen giới thiệu, không phải từ hồ sơ gửi đại.
Con số phía sau buổi phỏng vấn
Chuyện của Jason vui, nhưng con số phía sau thì không vui lắm. Hãng nghiên cứu Gartner từng khảo sát 3.000 người tìm việc hồi quý 2/2025 và thấy 6% thừa nhận đã gian lận khi phỏng vấn, hoặc đóng giả người khác, hoặc nhờ người khác đóng giả mình. Gartner còn dự báo tới năm 2028, cứ bốn hồ sơ ứng viên trên toàn cầu thì sẽ có một hồ sơ là giả.
Cũng theo Gartner, hơn một nửa người tìm việc nói họ sẵn sàng nộp đơn hơn nếu công ty yêu cầu phỏng vấn trực tiếp. Jason nghĩ giống vậy. Anh viết rằng tuyển dụng và phỏng vấn bây giờ “thật nực cười”, thời AI thì phải cẩn thận hơn và có khi buộc phải quay về gặp mặt trực tiếp.
Góc hóng: bàn tay của John Cena cũng có hạn sử dụng
Nói cho công bằng, cho tới giờ mới chỉ có lời kể và đoạn video của Jason. Chưa ai kiểm chứng độc lập xem ứng viên dùng phần mềm gì, hay chắc chắn có filter hay không. Trang Let’s Data Science cũng nhắc rằng hình mờ, viền nhòe có khi chỉ do mạng chập chờn, webcam xử lý ảnh hoặc ánh sáng kém. Có điều, được nhờ đưa tay qua mặt hai lần mà lần nào cũng né thì đúng là khó bênh.
Tụi mình thấy câu đáng nhớ nhất lại nằm ở cuối video, do chính Jason viết: “Hãy cẩn thận với người bạn đang tuyển. Mẹo bàn tay bắt được người này. Nó sẽ không hiệu nghiệm mãi đâu”. Filter sẽ còn giỏi lên, và tới lúc đó chắc nhà tuyển dụng phải nghĩ ra động tác khác, có khi là bảo ứng viên quay một vòng hay gãi mũi. Người làm filter với người bắt filter chắc còn đấu nhau dài dài, còn người đi xin việc đàng hoàng thì có khi nên tập sẵn động tác của John Cena cho chắc.
Còn bạn, nếu đang phỏng vấn online mà bị nhờ làm động tác của John Cena, bạn sẽ làm ngay hay thấy mình bị nghi oan?
Hóng tiếp trên Yêu Huế
- Thêm chuyện tiền bạc và công nghệ đang hot
- Hai bot AI phỏng vấn nhau rồi chào tạm biệt mãi không xong
- “Đây không phải giọng tôi”: cụ bà 89 tuổi nghe Goku bản AI
- Tuyên bố nói không với AI, MV mới bị fan đếm từng ngón tay
Nguồn tham khảo
- Loktar (@loktar00) / X: bài đăng gốc kèm video buổi phỏng vấn
- Loktar (@loktar00) / X: trả lời về 3.000 hồ sơ và nhóm hai lập trình viên
- NDTV: ‘My First Deepfake Candidate’: Applicant Exposed After Recruiter Tells Him To Do John Cena’s ‘You Can’t See Me’
- India Today: US recruiter uses John Cena’s ‘You can’t see me’ move to test candidate’s AI filter
- Znews: Nhà tuyển dụng phát hiện ứng viên nghi dùng deepfake nhờ một động tác
- Let’s Data Science: Recruiter Uses Hand Test After Suspecting Face Filter in Interview
- Gartner: Gartner Survey Shows Just 26% of Job Applicants Trust AI Will Fairly Evaluate Them
