Thông báo lúc 7 giờ sáng khiến 200 người mất nhà trên biển
Sáng 26/10, khoảng hơn 7 giờ theo giờ trên tàu, cư dân du thuyền Villa Vie Odyssey mở bảng tin nội bộ ra và đọc được một thông báo ngắn tới mức lạnh người: con tàu tạm dừng hoạt động, mọi người phải rời tàu trước 2 giờ chiều cùng ngày. Lúc đó tàu đang neo ở cảng Sihanoukville, Campuchia. Với khoảng 200 con người coi cabin trên tàu là nhà, sáng hôm ấy họ có chừng 7 tiếng để gói cả cuộc đời vào vali.
Ngôi nhà nổi đi vòng quanh thế giới
Nói cho dễ hình dung, Villa Vie Odyssey là một khu chung cư biết chạy. Công ty Villa Vie Residences ở bang Florida (Mỹ) mua lại một con tàu du lịch cũ dài khoảng 200 mét, sửa sang rồi bán hoặc cho thuê từng cabin. Ai mua thì được ở luôn trên tàu, hôm nay ngủ dậy ở nước này, vài tuần sau đã sang nước khác. Lộ trình dự kiến kéo dài khoảng ba năm rưỡi, ghé gần 150 quốc gia, xong vòng này lại chạy vòng khác.
Trên tàu có quầy bar, nhà hàng, hồ bơi trên boong và cả sân pickleball. Theo BBC, giá mua một cabin rơi vào khoảng 120.000 đến 440.000 USD, tức từ hơn 3 tỷ tới khoảng 11,4 tỷ đồng (tính theo giá bán USD của Vietcombank ngày 28/10/2026 là 26.020 đồng). Ai không muốn mua thì thuê theo tháng, mức thấp nhất khoảng 3.500 USD.
Khách hàng chủ yếu là người Mỹ đã nghỉ hưu và dân làm việc từ xa. Có người bán sạch nhà cửa trên bờ để dọn lên đây ở hẳn. Nghe thì giống giấc mơ của mấy ông bà về hưu: không phải lo cắt cỏ, không phải đóng tiền điện, cả thế giới cứ thế trôi qua cửa sổ phòng mình.
Con tàu rời Belfast (Bắc Ireland) cuối năm 2024, trễ khoảng bốn tháng vì phải nằm xưởng sửa chữa. Chuyện trễ hẹn này hồi đó cũng từng lên báo quốc tế. Rồi tàu cũng đi, và chạy được hơn 750 ngày.
Bảy tiếng để dọn nhà
Ngày 23/10, tàu từ Thái Lan cập cảng Sihanoukville. Theo lịch thì vài hôm sau sẽ đi tiếp sang Việt Nam. Thay vào đó, sáng 26/10, bà giám đốc điều hành của công ty đăng lên bảng tin nội bộ của tàu: công ty “không thể có đủ nhiên liệu để tiếp tục hoạt động”, tàu sẽ vào giai đoạn tạm nghỉ, tất cả cư dân phải rời tàu trước 2 giờ chiều. Ai chưa mang hết đồ thì liên hệ quầy dịch vụ, xe đưa đón còn chạy tới 6 giờ tối hôm sau. Hết.
Ông Long Dimanche, phó tỉnh trưởng tỉnh Preah Sihanouk, cho biết lúc tàu cập cảng có 203 khách thuộc 15 quốc tịch và 156 thuyền viên. Ông nói thẳng: lệnh rời tàu đột ngột đã khiến nhiều người về hưu và người làm việc từ xa “không còn nhà, cách quê hương hàng nghìn dặm”. Một số người bay về luôn, số khác ở lại thành phố tìm chỗ trọ tạm.
Có một chi tiết làm mình đọc xong phải ngồi im một lúc. Ông Mikael Petterson, nhà sáng lập công ty, nói công ty trả tiền chỗ ở tạm và chi phí đi lại tại chỗ, nhưng vé máy bay rời Campuchia thì cư dân tự lo. Tức là nhà thì mất rồi, đường về thì tự tìm.
Tiền dầu nuốt cả con tàu
Lý do công ty đưa ra nằm ở giá dầu thế giới, vốn đã tăng vọt từ đầu năm. Theo thông cáo của Villa Vie, tiền nhiên liệu tính trên mỗi cabin mỗi tháng trước đây trung bình khoảng 1.800 USD. Ở một số vùng tại châu Á, con số đó đã lên 6.000 đến 8.000 USD, tức gần 208 triệu đồng một tháng cho một cabin, chỉ riêng tiền dầu.
Công ty nói đã cắt giảm nhiên liệu đủ kiểu mà vẫn không bù nổi. “Đẩy toàn bộ phần tăng thêm sang cho cư dân không phải là giải pháp thực tế”, thông cáo viết. Giờ họ xin 60 ngày để tái cấu trúc và kêu gọi thêm vốn, kèm một câu rất thật thà: “không có kết quả nào được đảm bảo”.
Dấu hiệu đã có từ ở Hạ Long
Đoạn này người Việt mình đọc chắc sẽ giật mình. Bà Pamela Reckamp, 59 tuổi, từng thuê cabin cùng chồng và rời tàu hồi đầu tháng 10, kể với NBC News rằng hồi đầu tháng 9, trong một buổi họp, đại diện công ty đã xin các chủ cabin góp 1 triệu USD (khoảng 26 tỷ đồng) để con tàu có thể rời vịnh Hạ Long. Theo lời bà Reckamp, người đại diện nói nếu không có số tiền đó thì tàu chỉ chạy được thêm khoảng bốn ngày, sau đó đèn tắt, máy lạnh tắt.
Vài tuần sau, ở một buổi họp khác, có một phụ nữ đứng dậy nói bà mới mua cabin hồi tháng 8 mà chẳng ai nói gì với bà về chuyện tiền nong. “Tôi đã bán nhà. Tôi đã bán xe. Tôi mua nhà của tôi trên con tàu này”, bà Reckamp nhớ lại lời người phụ nữ ấy. Còn bản thân bà Reckamp thì tóm lại bằng một câu nghe vừa nhẹ nhõm vừa xót: “Tụi tôi thoát được một vố.”
Người trong cuộc lên tiếng
Người kể chuyện rõ nhất là ông Randy Cassingham, cư dân trên tàu và chủ blog ResidentialCruising.com chuyên viết về cuộc sống trên du thuyền. Bài blog của ông có cái tên đọc lên là thấy cả nỗi bực: “Abandon Ship! Abandon Ship! Abandon Ship!”, nghĩa là “Bỏ tàu! Bỏ tàu! Bỏ tàu!”.
Ông gọi những gì xảy ra là “một chuỗi vấn đề nối tiếp nhau”. Theo ông, tàu chưa bao giờ đầy, sức chứa 650 người mà lúc đông nhất chỉ khoảng 350. Theo CNA, ông cũng nói con tàu này vốn không phải loại sang chảnh, chỉ là một lựa chọn vừa túi tiền, cho tới khi công ty bắt đầu “đi xin tiền”. Ông còn để ý cái thông báo buổi sáng ấy thiếu đúng một câu mà ai cũng chờ: “Tôi xin lỗi”.
Ông Cassingham còn cho rằng công ty “hoàn toàn không làm gì để giúp” những người bị bỏ lại. Phía Villa Vie thì nói đang phối hợp với cư dân để sắp xếp việc rời tàu và tìm chỗ ở tạm, đồng thời thừa nhận đây là giai đoạn khó khăn với cư dân, thuyền viên và nhân viên.
Vợ ông, bà Kit, gửi cho bạn bè một tấm ảnh tòa nhà xây dở ở Sihanoukville, gần giống tấm ông chụp, kèm vài dòng mà mình nghĩ ai từng phải làm lại từ đầu đều hiểu: đây là bức hình cuộc sống mới của tôi, một cái vỏ trống để tôi xây thành thứ gì đó mới mẻ, còn con tàu Odyssey thì “đã bỏ rơi chúng tôi ở Campuchia”.
Góc hóng: ngôi nhà không có móng
Chuyện này buồn, nhưng nhìn kỹ thì thấy cái lý của nó. Nhà trên bờ, dù xập xệ, vẫn có móng, có sổ, có hàng xóm. Nhà trên tàu thì phụ thuộc vào đúng một thứ: con tàu phải chạy được. Mà tàu chạy bằng dầu, dầu thì lên xuống theo thế giới, chẳng ai hỏi ý mấy ông bà đã trót bán nhà.
Mình không cười cái ước mơ của họ. Về già được ngắm thế giới mỗi sáng là chuyện đẹp, ai mà chẳng muốn. Có điều khi cả ngôi nhà lẫn đường về nằm trong tay một công ty đang phải đi vay tiền để rời cảng, thì cái tự do ấy mỏng hơn mình tưởng. Bài học rút ra nghe hơi cũ nhưng vẫn đúng: món gì hứa hẹn “trọn đời” thì nên hỏi kỹ ai đang trả tiền cho cái “trọn đời” đó.
Theo phó tỉnh trưởng Preah Sihanouk, con tàu dự kiến tiếp nhiên liệu và rời cảng vào ngày 31/10. Đi đâu, chở ai, và cư dân có được quay lại hay không thì công ty chưa nói. Yêu Huế sẽ hóng tiếp và cập nhật khi có tin mới.
Hóng tiếp trên Yêu Huế
- Vì sao hội viên phòng gym góp tiền giúp thầy dạy yoga?
- Đoán xem Microsoft trả gì để 60.000 nhân viên tự nghỉ
- Nhịp cầu 3.400 tấn ngồi sà lan, ngủ một đêm giữa sông
- Thêm Chuyện lạ trên Yêu Huế
Nguồn tham khảo
- CNA: Two hundred ‘cruise for life’ passengers stranded in Cambodia, 28/10/2026
- NBC News: They bought cabins to live on a luxury cruise ship. High fuel costs got them kicked off in Cambodia, 27/10/2026
- BBC News: Luxury cruise passengers stranded in Cambodia due to soaring fuel costs
- The Independent: Residential world cruise suddenly suspends operations
- Randy Cassingham, ResidentialCruising.com: Abandon Ship! Abandon Ship! Abandon Ship!
- Villa Vie Residences: trang chính thức
- Vietcombank: tỷ giá ngoại tệ ngày 28/10/2026
